AKTUALNOŚCI! · Szukaj u nas · BORY TV! · GALERIA · Kontakt z redakcją · Książki o borach
patron portalu
Bory Dolnośląskie Towarzystwo Szprotawa
Bory Dolnośląskie Ebook
Bory Dolnośląskie Eboo
Puszcza Wiechlicka Go!
Puszcza Wiechlicka
Nawigacja
TURYSTYKA & WYCIECZKI
Puszcza Wiechlicka
Pustynia Kozłowska
Książki o borach
Tajemnice wojskowe
Tajemnice wojskowe (2)
Muzeum Szprotawa
Szprotawa - Wenecja
Wyprawa do pupy słonia
Magiczne buki
Duchy w Bramie...
Klejnot północy
Bory Dolnośląskie
Inne Bory
Gród Chrobry
Dąb Chrobry król puszczy
Bolesławiec palony
10 cudów Borów
Zdjęcia z wycieczek
Survival Bory Dolnośląskie
Zamek/Pałac Chichy
Zamek Kliczków
Przygody nad Młynówką
Pustynie w borach
Lotnisko na niby
Święte miejsca Borów
Route 11
Poczwórny most
Wyprawa do źródeł Czernej
Wyprawa do źródła Bobru
Szlak po lotnisku

HISTORIA * ZABYTKI
Archiwum Bory
Archiwalne cytaty
Intrygujące epitafium
Tajemnicza bitwa
Przepowiednia Kottera
Odnaleziona litografia
Zbombardować NY
Ziemia zakazana
Poligon Bory Dolnośląskie
Berlinka w Szprotawie?
Zamek szprotawski
Legendy Bramy Żagańskiej
Tajemniczy miecz
Miasto na prochach
Kościół widmo
Opowieści z kufra
Gród Chrobry
Otwarta krypta
Masakra w Iławie
Podkradanie historii
Legenda Borowińska
Kronika Szprotawy digital
Kronika Szprotawy Kreisa
Sprottau AK
Browar Fasold
Koszary w Szprotawie
Skarb dokumentów
Węgierskie kule
Szprotawa Matuszkiewicza
Huta zniknęła
Wały Śląskie
Żagań państwem
Bomba w Polkowiczkach
Pałac Wiechlice
Lotnisko Szprotawa
Obóz Sprottau I WŚ
Neolityczny trop
Ochra IG Farben
Poszukiwane krzyże pokutne
Historycy z Borów
Krzywa wieża
Szukaj dokumentów
Publikacje regionalne
Cyfrowy Instytut Felixa Matuszkiewicza

PRZYRODA
Pustynie w borach
Wyprawa do pupy słonia
Rez. Buczyna Szprotawska
Klejnot północy
Dąb Chrobry król puszczy
Inne Bory
Powrót wilka
Bobrowe pojezierze
Zielonkowy szał
Mamuty w Witkowie
Złoto w Bobrze
Moc drzew
Meteoprzysłowia
Złoża ochry
Motyle Pfitznera
TP Birkut
Bory leczą
Dąb Baryłka Masła
Skamieniałości
Leśne lekarstwa
Świecące drzewa
Podtapianie Witkowa

STRONY REGIONALISTYCZNE
Dziennik Szprotawski
Towarzystwo Bory
Szprotawa biega po zdrowie
Szprotawa Windsurfing FB
Miód z Borów
Encyklopedia Lubuska
Niemieckie mapy >1945
Stare mapy Śląska...
Foto by Okołotowicz
Trakt Solny
Przemków i okolice
Szlaki Wymiarki
Kolej szprotawska
Foto Chocianów
Oberża Morderców
Wojciech Jachimowicz
Traktat o Szprotawie
Noblista z Niegosławic
Małomice.org
Świętoszów
Rowerem przez Bory
Święto Grzybów
Bory pod żaglami
10 lat TBD
Encyklopedia Powiatu Żagańskiego

GMINY BORÓW DOLNOŚLĄSKICH
Przemków
Szprotawa
Małomice
Żagań
Gromadka
Bolesławiec
Osiecznica
Węgliniec
Iłowa
Wymiarki
Przewóz
Łęknica
Gozdnica
Pieńsk
Zgorzelec
Nowogrodziec
Chocianów
Chojnów
Niegosławice

LOKALNA TWÓRCZOŚĆ
Z pamiętnika bezpieki
Traktat o Szprotawie

Linki
Download
Szprotawa Meble na Wymiar Szkolne i Biurowe
Szprotawa Zoologiczno-Wędkarski Sklep
Szprotawa Tłumacz niemieckiego Małomice Niegosławice
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau
Towarzystwo Bory Dolnośląskie * Institute of Lower Silesia Forest
Towarzystwo Bory Dolnośląskie, Działalność naukowo-badawcza
KURSY i SZKOLENI ROSZM WIECHLICE
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau ENGLISH
muzeum Szprotawa
Muzeum Ziemi Szprotawskiej Sprottau
DWOREK zaprasza
Zajazd Dworek Szprotawa
mapa skarbów Bory ©
Bory Dolnośląskie Skarby * Tajemnice
BORY DOLNOŚLĄSKIE PUSTYNIE WYDMY SANDRY
WYDMY W BORACH DOLNOŚLĄSKICH


Piaski, symbol nadmorskich plaż, cieszą się popularnością.

Kiedy 10 tys. lat temu topniał ostatni wielki lodowiec, wypłukał w tym miejscu ogromne ilości piasku. I gdy wielka woda już opadła, wyłoniła się powoli rażąca bielą plaża ciągnąca się w każdą stronę aż po horyzont. Uboga roślinność już w przeciągu kilkunastu lat mogła pokryć zielonym dywanem młodziutką pustynię, zanim przerodziła się ona w dojrzałą puszczę – dzisiejsze Bory Dolnośląskie. Większość wyjątkowych utworów polodowcowych w postaci zgrupowań wzgórz o najprzeróżniejszych kształtach przetrwała do dziś, stanowiąc geologiczne zabytki, niekoniecznie cieszące się prawną ochroną.

Mimo upływu tysięcy lat, tutejsze bory w niektórych miejscach nie posiadają swojej zielonej skóry i ukazują… Pustynie! I to wcale nie małe. W dodatku mało znane i nie każdy daje wiarę ich istnieniu. Geneza borowych pustyń ma ścisły związek z działalnością poligonu wojskowego, utworzonego na przełomie XIX i XX wieku. Do 1945 roku ćwiczyła na nim niemiecka artyleria i czołgi. Następnie wybuchały tu sowieckie bomby i rakiety. Na przestrzeni setek hektarów wszelka roślinność została wypalona do białego gruntu. No i mamy pustynie.
Nie wiadomo jednak, czy śródborowe wydmy nie istniały miejscami już wcześniej. Historyczne zapiski dostarczają nam informacji o wielkich pożarach lasu, a także o nadmiernej trzebieży i szkodnikach drzew. Szprotawianie musieli niegdyś sprowadzać drewno do swoich kuźnic aż spod Kliczkowa, a niektóre miasta z braku dorosłych drzew nie dysponowały surowcem budowlanym. Nie należy mieć wątpliwości, że sandry (od niem. Sand = piasek) istniały w przeszłości. Zainteresował się nimi m.in. szprotawski historyk dr Felix Matuszkiewicz.


Wojskowa pocztówka z 1917 roku ukazuje borowe piachy
i zawiera żartobliwe stwierdzenie "Piaskowy kurort..."

Towarzystwo Bory Dolnośląskie prowadzi obserwacje zachowań tutejszych obszarów wydmowych. Tam, gdzie nadal ćwiczy wojsko z udziałem czołgów i artylerii, piaszczyste enklawy mają się dobrze. A nawet przy wsparciu silnych wiatrów potrafią w naturalny sposób zwiększać zasięg swojego występowania. Wielu zaszokował udokumentowany przypadek, kiedy ruchoma wydma zasypała budynek transformatora wysokiego na 2,5 metra! Jednakże są stanowiska, gdzie na białe plaże na nowo wkracza las, niekiedy samoczynnie, innym razem są to celowe nasadzenia.


Ten budynek został zasypany przez ruchomą wydmę

Pustynie Borów Dolnośląskich robią furorę. Niedowiarkowie chcą je po prostu zobaczyć. Pozostałych pasjonuje sam fakt ich występowania w głębi kraju. To w ogóle rzadkość w Europie. Stały się one popularnym, choć nieformalnym, torem szkoleniowym dla quadów i motokrosów. Pojazdy te nijak pasują to przyrodniczych krajobrazów i płoszą dziką zwierzynę, ale paradoksalnie to one przyczyniają się do zachowania charakteru sandrów.
Zamiast jechać daleko na zarośniętą już Pustynię Błędowską albo do nadbałtyckiej Łeby, amatorzy dużego piasku mogą wybrać się w tutejsze bory. Warto dodać, że wydmy to miejsce występowania osobliwej roślinności. To temat na ciekawą lekcję regionalno-przyrodniczą. Wycieczki do borowej pustyni oprowadzają przewodnicy z Towarzystwa Bory Dolnośląskie.




Autor artykułu: Maciej Boryna
Tekst i zdjęcia chronione prawami autorskimi.
borynam@interia.pl

Skorzystano m.in.:
Sagan-Sprottauer Heimatbriefe 6/1956, str. 6.

Pomocna na wyprawie w Bory:
Mapa Borów Dolnośląskich

Zobacz także:
Odkrywanie wydm Borów Dolnośląskich
Badanie wydm Borów Dolnośląskich
Survival w Borach Dolnośląskich
Powrót wilka w Bory Dolnośląskie
Święte miejsca w Borach Dolnośląskich
Bory Dolnośląskie
Poligon Bory Dolnośląskie
Miasto na prochach
Zielonkowy szał

Chcesz zwiedzić tę okolicę?
Praktyczna mapa Borów Dolnośląskich

Ostatnie Artykuły
Poniemiecki cmentarz...
Puszcza Wiechlicka o...
Odkrycie w Wiechlicach
Kurs przewodników po...
Wiechlice na rubieży...
Pustynia Kozłowska
Pustynia Kozłowska Bory Dolnośląskie
kajakiem po borach
Kajakiem po Szprotawie
bunkry w borach
Bunkry Bory Dolnośląskie
Park Drogowskazów
SZPROTAWSKI PARK KAMIENNYCH DROGOWSKAZÓW Sprottau
BORY TV!
TV Bory Dolnośląskie Szprotawa
dąb Chrobry
Dąb Chrobry Szprotawa Sprottau
publikacje regionalne
Bory Dolnośląskie Publikacje
Zakłady Usługowe Zachód (usługi komunalne)
Zakłady Usługowe Zachód
Online
Gości Online: 2
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 55
Nieaktywowany Użytkownik: 744
Najnowszy Użytkownik: marcin90
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie