AKTUALNOŚCI! · Szukaj u nas · BORY TV! · GALERIA · Kontakt z redakcją · Książki o borach
patron portalu
Bory Dolnośląskie Towarzystwo Szprotawa
Bory Dolnośląskie Ebook
Bory Dolnośląskie Eboo
Puszcza Wiechlicka Go!
Puszcza Wiechlicka
Nawigacja
TURYSTYKA & WYCIECZKI
Puszcza Wiechlicka
Pustynia Kozłowska
Książki o borach
Tajemnice wojskowe
Tajemnice wojskowe (2)
Muzeum Szprotawa
Szprotawa - Wenecja
Wyprawa do pupy słonia
Magiczne buki
Duchy w Bramie...
Klejnot północy
Bory Dolnośląskie
Inne Bory
Gród Chrobry
Dąb Chrobry król puszczy
Bolesławiec palony
10 cudów Borów
Zdjęcia z wycieczek
Survival Bory Dolnośląskie
Zamek/Pałac Chichy
Zamek Kliczków
Przygody nad Młynówką
Pustynie w borach
Lotnisko na niby
Święte miejsca Borów
Route 11
Poczwórny most
Wyprawa do źródeł Czernej
Wyprawa do źródła Bobru
Szlak po lotnisku

HISTORIA * ZABYTKI
Archiwum Bory
Archiwalne cytaty
Intrygujące epitafium
Tajemnicza bitwa
Przepowiednia Kottera
Odnaleziona litografia
Zbombardować NY
Ziemia zakazana
Poligon Bory Dolnośląskie
Berlinka w Szprotawie?
Zamek szprotawski
Legendy Bramy Żagańskiej
Tajemniczy miecz
Miasto na prochach
Kościół widmo
Opowieści z kufra
Gród Chrobry
Otwarta krypta
Masakra w Iławie
Podkradanie historii
Legenda Borowińska
Kronika Szprotawy digital
Kronika Szprotawy Kreisa
Sprottau AK
Browar Fasold
Koszary w Szprotawie
Skarb dokumentów
Węgierskie kule
Szprotawa Matuszkiewicza
Huta zniknęła
Wały Śląskie
Żagań państwem
Bomba w Polkowiczkach
Pałac Wiechlice
Lotnisko Szprotawa
Obóz Sprottau I WŚ
Neolityczny trop
Ochra IG Farben
Poszukiwane krzyże pokutne
Historycy z Borów
Krzywa wieża
Szukaj dokumentów
Publikacje regionalne
Cyfrowy Instytut Felixa Matuszkiewicza

PRZYRODA
Pustynie w borach
Wyprawa do pupy słonia
Rez. Buczyna Szprotawska
Klejnot północy
Dąb Chrobry król puszczy
Inne Bory
Powrót wilka
Bobrowe pojezierze
Zielonkowy szał
Mamuty w Witkowie
Złoto w Bobrze
Moc drzew
Meteoprzysłowia
Złoża ochry
Motyle Pfitznera
TP Birkut
Bory leczą
Dąb Baryłka Masła
Skamieniałości
Leśne lekarstwa
Świecące drzewa
Podtapianie Witkowa

STRONY REGIONALISTYCZNE
Dziennik Szprotawski
Towarzystwo Bory
Szprotawa biega po zdrowie
Szprotawa Windsurfing FB
Miód z Borów
Encyklopedia Lubuska
Niemieckie mapy >1945
Stare mapy Śląska...
Foto by Okołotowicz
Trakt Solny
Przemków i okolice
Szlaki Wymiarki
Kolej szprotawska
Foto Chocianów
Oberża Morderców
Wojciech Jachimowicz
Traktat o Szprotawie
Noblista z Niegosławic
Małomice.org
Świętoszów
Rowerem przez Bory
Święto Grzybów
Bory pod żaglami
10 lat TBD
Encyklopedia Powiatu Żagańskiego

GMINY BORÓW DOLNOŚLĄSKICH
Przemków
Szprotawa
Małomice
Żagań
Gromadka
Bolesławiec
Osiecznica
Węgliniec
Iłowa
Wymiarki
Przewóz
Łęknica
Gozdnica
Pieńsk
Zgorzelec
Nowogrodziec
Chocianów
Chojnów
Niegosławice

LOKALNA TWÓRCZOŚĆ
Z pamiętnika bezpieki
Traktat o Szprotawie

Linki
Download
Szprotawa Meble na Wymiar Szkolne i Biurowe
Szprotawa Zoologiczno-Wędkarski Sklep
Szprotawa Tłumacz niemieckiego Małomice Niegosławice
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau
Towarzystwo Bory Dolnośląskie * Institute of Lower Silesia Forest
Towarzystwo Bory Dolnośląskie, Działalność naukowo-badawcza
KURSY i SZKOLENI ROSZM WIECHLICE
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau ENGLISH
muzeum Szprotawa
Muzeum Ziemi Szprotawskiej Sprottau
DWOREK zaprasza
Zajazd Dworek Szprotawa
mapa skarbów Bory ©
Bory Dolnośląskie Skarby * Tajemnice
WYJAZD SOWIETÓW ZE SZPROTAWY. ZAPOMNIANA ROCZNICA.
ZAPOMNIANA ROCZNICA
Wyjazd sowietów ze Szprotawy


Fotografia z lotniska w Szprotawie (źródło: http://www.sgvavia.ru)

We wrześniu br. po cichutku minęła 20. rocznica wyjazdu jednostek byłej Armii Radzieckiej ze Szprotawy. Miejskie koszary oraz przyległe doń lotnisko opuściły wtedy 149. Dywizja Lotnictwa Bombowego, 85. pułk lotnictwa bombowego, 314. samodzielna eskadra śmigłowców, 339. batalion łączności, samodzielny batalion zabezpieczenia technicznego lotniska, Ruchoma Baza Techniczna.

Sowieci stacjonowali nieprzerwanie w różnych miejscach w Polsce od zakończenia II wojny światowej w 1945 roku, a najwięcej jednostek rozlokowało się na obszarze Dolnego Śląska, w zapleczu pogranicza polsko-niemiecko-czeskiego. Szprotawa po wojnie była militarnie o tyle interesująca, że pod miastem znajdowało się nowoczesne jak na owe czasy lotnisko wojskowe, z betonowym pasem startowym, hangarami naprawczymi, koszarami i całą niezbędną infrastrukturą. A na południe od miasta, w rejonie Borów Dolnośląskich, rozciągał się olbrzymi poligon wojskowy.

W samej Szprotawie sowieci zasiedlili kompleks starych koszarów pruskich oraz budynki cywilne w różnych częściach miasta. Na obszarze lotniska w latach 60. XX wieku poczyniono poważne inwestycje budowlane, istotnie zmieniające krajobraz okolicy. Aby odciąć lotnisko od reszty świata, zamknięto odcinek szosy przemkowskiej, a po obrzeżu strefy zbudowano obwodnicę lotniska, dziś fragment drogi krajowej nr 12. Przy aerodromie wzniesiono czteropiętrowe bloki mieszkalne dla żołnierzy i ich rodzin, sklepy, kotłownię, szkoły, dziś znane nam jako Osiedle Wiechlice – Lotnisko. Na terenie stricte militarnym pomurowano z dużych betonowych bloków 24 garaże lotnicze, przedłużono pas startowy do 3,6 km, dobudowano wieżę kontroli lotów i różnego rodzaju magazyny, garaże, pomieszczenia techniczne i szkoleniowe, a także nieodłączne od rosyjskiej kultury sauny. Nieustanny ryk silników odrzutowych stanowił przez lata nieodłączny element miejscowego klimatu.
W niewielkiej odległości od lotniska, powstał jeszcze tzw. obiekt specjalny, w istocie zgrupowanie budowli służących przechowywaniu i transportowaniu broni atomowej, ze słynnym bunkrem Granit-2. Niewielu pamięta już ciekawych kształtów urządzenia radarowe, umiejscowione na sztucznych pagórkach na północ od miasta oraz stacje naprowadzania samolotów w Parku Słowiańskim, w Parku Dęby oraz pod Cieciszowem. Dorzucić do tego należy wojskowe gospodarstwa hodowlane przy ul. Podgórnej, znane niektórym jako „ruski staw”, podobnież we wsi Janowiec. No i niezidentyfikowane pod względem przeznaczenia obiekty, jak np. odosobniony bunkier we wsi Szprotawka. Listę sowieckich budowli zamykają schrony atomowe w ciągu ul. Koszarowej, jeden z nich używany do niedawna w charakterze oryginalnego lokalu dyskotekowego.


Magazyn broni atomowej Granit-2 pod Szprotawą.

W 1992 roku całą tą pokaźną infrastrukturę przekazano samorządowi szprotawskiemu. Najszybciej zagospodarowane zostały lokale mieszkalne i budynki techniczne w mieście i przy lotnisku. Osiedle w Wiechlicach w porównaniu do 1992 roku wygląda naprawdę imponująco, w tym zaadaptowany z dawnego ośrodka szkolenia pilotów kompleks Centrum Kształcenia i Wychowania OHP w Wiechlicach wraz z hotelem Chrobry. Dłużej na swoich nabywców musiały czekać garaże lotnicze. Nie obyło się przy tym bez strat. Nie znaleziono sposobu na mądre wykorzystanie byłego lotniska, rozebrano część pasa startowego, dopuszczono do dewastacji wielu budynków, w tym słynnej poniemieckiej willi komendanta lotniska, wieży kontroli lotów, skrytych w lasach garaży i magazynów.


Jeden z garaży (hangarów) lotniczych.

Po wyjeździe sowietów Szprotawa na pewno odetchnęła pod względem mieszkaniowym, a przy lotnisku tak naprawdę powstała nowa osada zamieszkiwana przez ponad tysiąc nowych mieszkańców. Lokalizację znalazło także wiele firm, stanowiąc ważną bazę zatrudnienia. Do wykorzystania pozostało jeszcze ok. 200 ha. Dziś bez ogródek można podsumować, że gmina mocno skorzystała na pozostawionej infrastrukturze. Można jedynie podyskutować, czy nie można było tego uczynić dużo lepiej. Pozostałości po sowietach to także straty, przede wszystkim w środowisku naturalnym. Gleba przy dawnej stacji paliw lotniczych jest skażona do dziś, a do smrodu nafty można dokopać się już na głębokości pół metra. W różnych nieznanych miejscach sowieci zadołowali duże ilości niezidentyfikowanych śmieci i odpadów. Co prawda zbieracze złomu cieszą się z wykopanej lawety albo fragmentu samolotu, ale ciężkie nieuszkodzone bomby lotnicze, jak na przykład te znalezione w 2012 roku przy budynkach socjalnych, stanowią poważny i nierozpoznany problem.

Maciej Boryna

Zobacz wylot sowietów ze Szprotawy
i inne filmy dawnej Szprotawy i lotniska



Czytaj inne artykuły o sowietach oraz lotnisku w Szprotawie
Historia lotniska Szprotawa
Bombardowaliśmy lotniska NATO
Ze Szprotawy zbombardować Nowy Jork
Lotnisko w Szprotawie należy utrzymać
Mi-2 wyląduje w Szprotawie
Radzieckie tajemnice wojskowe
Szlak turystyczny po lotnisku
Ostatnie Artykuły
Poniemiecki cmentarz...
Puszcza Wiechlicka o...
Odkrycie w Wiechlicach
Kurs przewodników po...
Wiechlice na rubieży...
Pustynia Kozłowska
Pustynia Kozłowska Bory Dolnośląskie
kajakiem po borach
Kajakiem po Szprotawie
bunkry w borach
Bunkry Bory Dolnośląskie
Park Drogowskazów
SZPROTAWSKI PARK KAMIENNYCH DROGOWSKAZÓW Sprottau
dąb Chrobry
Dąb Chrobry Szprotawa Sprottau
publikacje regionalne
Bory Dolnośląskie Publikacje
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 55
Nieaktywowany Użytkownik: 1223
Najnowszy Użytkownik: marcin90
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | okazjanazakupy.pl