AKTUALNOŚCI! · Szukaj u nas · BORY TV! · GALERIA · Kontakt z redakcją · Książki o borach
patron portalu
Bory Dolnośląskie Towarzystwo Szprotawa
Bory Dolnośląskie Ebook
Bory Dolnośląskie Eboo
Puszcza Wiechlicka Go!
Puszcza Wiechlicka
Nawigacja
TURYSTYKA & WYCIECZKI
Puszcza Wiechlicka
Pustynia Kozłowska
Książki o borach
Tajemnice wojskowe
Tajemnice wojskowe (2)
Muzeum Szprotawa
Szprotawa - Wenecja
Wyprawa do pupy słonia
Magiczne buki
Duchy w Bramie...
Klejnot północy
Bory Dolnośląskie
Inne Bory
Gród Chrobry
Dąb Chrobry król puszczy
Bolesławiec palony
10 cudów Borów
Zdjęcia z wycieczek
Survival Bory Dolnośląskie
Zamek/Pałac Chichy
Zamek Kliczków
Przygody nad Młynówką
Pustynie w borach
Lotnisko na niby
Święte miejsca Borów
Route 11
Poczwórny most
Wyprawa do źródeł Czernej
Wyprawa do źródła Bobru
Szlak po lotnisku

HISTORIA * ZABYTKI
Archiwum Bory
Archiwalne cytaty
Intrygujące epitafium
Tajemnicza bitwa
Przepowiednia Kottera
Odnaleziona litografia
Zbombardować NY
Ziemia zakazana
Poligon Bory Dolnośląskie
Berlinka w Szprotawie?
Zamek szprotawski
Legendy Bramy Żagańskiej
Tajemniczy miecz
Miasto na prochach
Kościół widmo
Opowieści z kufra
Gród Chrobry
Otwarta krypta
Masakra w Iławie
Podkradanie historii
Legenda Borowińska
Kronika Szprotawy digital
Kronika Szprotawy Kreisa
Sprottau AK
Browar Fasold
Koszary w Szprotawie
Skarb dokumentów
Węgierskie kule
Szprotawa Matuszkiewicza
Huta zniknęła
Wały Śląskie
Żagań państwem
Bomba w Polkowiczkach
Pałac Wiechlice
Lotnisko Szprotawa
Obóz Sprottau I WŚ
Neolityczny trop
Ochra IG Farben
Poszukiwane krzyże pokutne
Historycy z Borów
Krzywa wieża
Szukaj dokumentów
Publikacje regionalne
Cyfrowy Instytut Felixa Matuszkiewicza

PRZYRODA
Pustynie w borach
Wyprawa do pupy słonia
Rez. Buczyna Szprotawska
Klejnot północy
Dąb Chrobry król puszczy
Inne Bory
Powrót wilka
Bobrowe pojezierze
Zielonkowy szał
Mamuty w Witkowie
Złoto w Bobrze
Moc drzew
Meteoprzysłowia
Złoża ochry
Motyle Pfitznera
TP Birkut
Bory leczą
Dąb Baryłka Masła
Skamieniałości
Leśne lekarstwa
Świecące drzewa
Podtapianie Witkowa

STRONY REGIONALISTYCZNE
Dziennik Szprotawski
Towarzystwo Bory
Szprotawa biega po zdrowie
Szprotawa Windsurfing FB
Miód z Borów
Encyklopedia Lubuska
Niemieckie mapy >1945
Stare mapy Śląska...
Foto by Okołotowicz
Trakt Solny
Przemków i okolice
Szlaki Wymiarki
Kolej szprotawska
Foto Chocianów
Oberża Morderców
Wojciech Jachimowicz
Traktat o Szprotawie
Noblista z Niegosławic
Małomice.org
Świętoszów
Rowerem przez Bory
Święto Grzybów
Bory pod żaglami
10 lat TBD
Encyklopedia Powiatu Żagańskiego

GMINY BORÓW DOLNOŚLĄSKICH
Przemków
Szprotawa
Małomice
Żagań
Gromadka
Bolesławiec
Osiecznica
Węgliniec
Iłowa
Wymiarki
Przewóz
Łęknica
Gozdnica
Pieńsk
Zgorzelec
Nowogrodziec
Chocianów
Chojnów
Niegosławice

LOKALNA TWÓRCZOŚĆ
Z pamiętnika bezpieki
Traktat o Szprotawie

Linki
Download
Szprotawa Meble na Wymiar Szkolne i Biurowe
Szprotawa Zoologiczno-Wędkarski Sklep
Szprotawa Tłumacz niemieckiego Małomice Niegosławice
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau
Towarzystwo Bory Dolnośląskie * Institute of Lower Silesia Forest
Towarzystwo Bory Dolnośląskie, Działalność naukowo-badawcza
KURSY i SZKOLENI ROSZM WIECHLICE
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau ENGLISH
muzeum Szprotawa
Muzeum Ziemi Szprotawskiej Sprottau
DWOREK zaprasza
Zajazd Dworek Szprotawa
mapa skarbów Bory ©
Bory Dolnośląskie Skarby * Tajemnice
KOPALINY BORÓW DOLNOŚLĄSKICH: OCHRA (LUBIECHÓW, MAŁOMICE)
Jak I.G. Farben ochrę z borów wywoziła


IG Farben Auschwitz, 1943 rok.

Niemiecki koncern przemysłowy I.G. Farben nam Polakom chyba najbardziej kojarzy się z II wojną światową i obozem koncentracyjnym w Oświęcimiu, gdzie ów potentat chemiczny zatrudniał masowo więźniów przy produkcji benzyny syntetycznej i kauczuku. Pracowało dla niego wielu niemieckich naukowców, np. chemik i przedsiębiorca Fritz Termer oraz posiadacz patentu na „cyklon B” i oficer operacyjny I.G. Farben Carl Wurster.
Spółkę pod tą nazwą utworzono w 1925 roku, w jej skład wchodziło wiele przedsiębiorstw branży chemicznej i fototechnicznej, w tym m.in. znane na całym świecie Bayer AG, BASF, Agfa. W 1926 roku kartel zatrudniał 150 tys. robotników i pracowników umysłowych, kontrolując ponad 80% produkcji chemicznej w Niemczech.


A czego słynne IG Farben szukała w Borach Dolnośląskich? To zupełnie zapomniany wątek z dziejów tego regionu. Na pewne informacje można natknąć się w kronice wsi Lubiechów (gmina Małomice) wydanej w 1985 roku przez Waltera Kunze.
Pochodzący z Lubiechowa W.Kunze napisał, iż we wsi odkryto i wydobywano ochrę. Eksploatowano złoża znajdujące się na obszarze łąk na południowy-wschód od osady. Odkryto również jej pokłady na zachód od Lubiechowa – w kierunku na Pruszków, ale te były zbyt małe. Ochra występowała bezpośrednio pod darnią, a żyła była gruba na 40-50 cm. Rolnik Paul Laugsch wraz z synami Herbertem i Ottonem przejęli wydobycie na rzecz zakładów Farbwerke Bayer Leverkusen. Rolnikom musiało się to opłacać, w przeciwnym razie nie zgodziliby się na degradację gruntów. Według Kunzego opróżnione wyrobisko ponownie przykrywano darnią. Surowiec składowano na placu magazynowym dworca kolejowego w Małomicach (do 1945 roku jako Mallmitz). W celu umożliwienia wywozu urobku z wyrobisk na grząskich łąkach wyłożono drogi z drewnianych bali.


Mapa z pocz. lat 30. XX wieku ukazująca bieg kolejki farbiarskiej (!)
od stacji Małomice (Mallmitz) do bagien Hopphubel koło Lubiechowa.

Ale najciekawsza jest elektryczna kolejka, tzw. Farbebahn (z niem. „kolejka farbiarska”) biegnąca przez las po nasypie w kierunku małomickiego dworca. Tenże nasyp to chyba jedyna pozostałość po kolejce, odnajdujemy go nieopodal drogi asfaltowej Lubiechów-Pruszków.
Istnienie kolejki potwierdza w wymienionej kronice także relacja hrabiego Wilhelma zu Dohna z Małomic. Po I wojnie światowej transportowano nią także pochodzący z borów torf, kiedy to ojciec hrabiego zakupił dwie napędzane parą prasy do torfu.


Ochra na dnie potoku w Borach Dolnośląskich,
okolice Biernatowa (fot. M.Boryna).

Na zakończenie parę słów o samej ochrze. To w naszym przypadków zwietrzelina iłów bogatych w związki żelaza, wykorzystywana jako naturalny pigment o barwie od żółtej do brązowej. Ochra w naturze występuje jako proszek, nie można jej użyć bezpośrednio do malowania, trzeba ją uprzednio zmieszać z odpowiednim wypełniaczem.
Ochry powstają w strefie wietrzenia swych macierzystych minerałów. Ochra z Borów Dolnośląskich jest żelazista i występuje dzięki rodzimym pokładom rudy darniowej żelaza. Jej obecność zauważamy często np. w borowych rudawo zabarwionych potokach, jak choćby w potoku o nazwie Ruda.
W przemyśle stosowana jest do produkcji barwników, farb, lakierów i w wyrobach kosmetycznych.


Ochra na dnie potoku w Borach Dolnośląskich,
okolice Biernatowa (fot. M.Boryna).

Ochra jest znana człowiekowi od epoki kamienia. W bardzo dawnych czasach posypywano nią pochówki, wykorzystywano w rytuałach, barwiono i konserwowano skóry, wytwarzano z niej barwnik dla wyrobów artystycznych.


Grupa etniczna Himba w Namibii pokrywa tradycyjnie
skórę i włosy ochrą (fot. miszka, trekearth.com).


Autor artykułu:
Maciej Boryna
Artykuł objęty prawami autorskimi.
borynam@interia.pl

Źródło:
Kunze W.: Liebichau. Das Dorf am Rande der niederschlesichen Heide, Egelsbach 1985.

Zobacz także:
Przysłowia i zabobony z Lubiechowa
Jak w Lubiechowie przepowiadano pogodę?
Dąb "Baryłka Masła" spod Lubiechowa
Ostatnie Artykuły
Poniemiecki cmentarz...
Puszcza Wiechlicka o...
Odkrycie w Wiechlicach
Kurs przewodników po...
Wiechlice na rubieży...
Pustynia Kozłowska
Pustynia Kozłowska Bory Dolnośląskie
kajakiem po borach
Kajakiem po Szprotawie
bunkry w borach
Bunkry Bory Dolnośląskie
Park Drogowskazów
SZPROTAWSKI PARK KAMIENNYCH DROGOWSKAZÓW Sprottau
BORY TV!
TV Bory Dolnośląskie Szprotawa
dąb Chrobry
Dąb Chrobry Szprotawa Sprottau
publikacje regionalne
Bory Dolnośląskie Publikacje
Zakłady Usługowe Zachód (usługi komunalne)
Zakłady Usługowe Zachód
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 55
Nieaktywowany Użytkownik: 561
Najnowszy Użytkownik: marcin90
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie