AKTUALNOŚCI! · Szukaj u nas · BORY TV! · GALERIA · Kontakt z redakcją · Książki o borach
patron portalu
Bory Dolnośląskie Towarzystwo Szprotawa
Bory Dolnośląskie Ebook
Bory Dolnośląskie Eboo
Puszcza Wiechlicka Go!
Puszcza Wiechlicka
Nawigacja
TURYSTYKA & WYCIECZKI
Puszcza Wiechlicka
Pustynia Kozłowska
Książki o borach
Tajemnice wojskowe
Tajemnice wojskowe (2)
Muzeum Szprotawa
Szprotawa - Wenecja
Wyprawa do pupy słonia
Magiczne buki
Duchy w Bramie...
Klejnot północy
Bory Dolnośląskie
Inne Bory
Gród Chrobry
Dąb Chrobry król puszczy
Bolesławiec palony
10 cudów Borów
Zdjęcia z wycieczek
Survival Bory Dolnośląskie
Zamek/Pałac Chichy
Zamek Kliczków
Przygody nad Młynówką
Pustynie w borach
Lotnisko na niby
Święte miejsca Borów
Route 11
Poczwórny most
Wyprawa do źródeł Czernej
Wyprawa do źródła Bobru
Szlak po lotnisku

HISTORIA * ZABYTKI
Archiwum Bory
Archiwalne cytaty
Intrygujące epitafium
Tajemnicza bitwa
Przepowiednia Kottera
Odnaleziona litografia
Zbombardować NY
Ziemia zakazana
Poligon Bory Dolnośląskie
Berlinka w Szprotawie?
Zamek szprotawski
Legendy Bramy Żagańskiej
Tajemniczy miecz
Miasto na prochach
Kościół widmo
Opowieści z kufra
Gród Chrobry
Otwarta krypta
Masakra w Iławie
Podkradanie historii
Legenda Borowińska
Kronika Szprotawy digital
Kronika Szprotawy Kreisa
Sprottau AK
Browar Fasold
Koszary w Szprotawie
Skarb dokumentów
Węgierskie kule
Szprotawa Matuszkiewicza
Huta zniknęła
Wały Śląskie
Żagań państwem
Bomba w Polkowiczkach
Pałac Wiechlice
Lotnisko Szprotawa
Obóz Sprottau I WŚ
Neolityczny trop
Ochra IG Farben
Poszukiwane krzyże pokutne
Historycy z Borów
Krzywa wieża
Szukaj dokumentów
Publikacje regionalne
Cyfrowy Instytut Felixa Matuszkiewicza

PRZYRODA
Pustynie w borach
Wyprawa do pupy słonia
Rez. Buczyna Szprotawska
Klejnot północy
Dąb Chrobry król puszczy
Inne Bory
Powrót wilka
Bobrowe pojezierze
Zielonkowy szał
Mamuty w Witkowie
Złoto w Bobrze
Moc drzew
Meteoprzysłowia
Złoża ochry
Motyle Pfitznera
TP Birkut
Bory leczą
Dąb Baryłka Masła
Skamieniałości
Leśne lekarstwa
Świecące drzewa
Podtapianie Witkowa

STRONY REGIONALISTYCZNE
Dziennik Szprotawski
Towarzystwo Bory
Szprotawa biega po zdrowie
Szprotawa Windsurfing FB
Miód z Borów
Encyklopedia Lubuska
Niemieckie mapy >1945
Stare mapy Śląska...
Foto by Okołotowicz
Trakt Solny
Przemków i okolice
Szlaki Wymiarki
Kolej szprotawska
Foto Chocianów
Oberża Morderców
Wojciech Jachimowicz
Traktat o Szprotawie
Noblista z Niegosławic
Małomice.org
Świętoszów
Rowerem przez Bory
Święto Grzybów
Bory pod żaglami
10 lat TBD
Encyklopedia Powiatu Żagańskiego

GMINY BORÓW DOLNOŚLĄSKICH
Przemków
Szprotawa
Małomice
Żagań
Gromadka
Bolesławiec
Osiecznica
Węgliniec
Iłowa
Wymiarki
Przewóz
Łęknica
Gozdnica
Pieńsk
Zgorzelec
Nowogrodziec
Chocianów
Chojnów
Niegosławice

LOKALNA TWÓRCZOŚĆ
Z pamiętnika bezpieki
Traktat o Szprotawie

Linki
Download
Szprotawa Meble na Wymiar Szkolne i Biurowe
Szprotawa Zoologiczno-Wędkarski Sklep
Szprotawa Tłumacz niemieckiego Małomice Niegosławice
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau
Towarzystwo Bory Dolnośląskie * Institute of Lower Silesia Forest
Towarzystwo Bory Dolnośląskie, Działalność naukowo-badawcza
KURSY i SZKOLENI ROSZM WIECHLICE
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau ENGLISH
muzeum Szprotawa
Muzeum Ziemi Szprotawskiej Sprottau
DWOREK zaprasza
Zajazd Dworek Szprotawa
mapa skarbów Bory ©
Bory Dolnośląskie Skarby * Tajemnice
BORY DOLNOŚLĄSKIE: WAŁY ŚLĄSKIE
WĄŻ POLSKI

Jest ponoć najdłuższym w Polsce, chociaż nikt dokładnie go nie zmierzył. Uchodzi za dobro narodowe, ale państwo nie wszędzie się o niego troszczy. Napisano o nim bardzo wiele i nadal nie wiadomo co to jest. Mimo że jest bardzo długi, trudno go znaleźć.

Tym nietypowym zlepkiem przeciwstawień są legendarne Wały Śląskie, tudzież zwane Wałami Chrobrego, położone w południowo-zachodniej Polsce. W śmiałych artykułach porównywane z Murem Chińskim.
Minęły już dwa wieki, odkąd bardziej lub mniej tęgie umysły usiłują uzyskać odpowiedź na pytanie, kto, kiedy i w jakim celu wzniósł z ziemi gigantycznego węża.
Wały Śląskie to w Polsce jeden z archeologicznych symboli, wzmiankowany w niemal każdym podręczniku do rodzimej historii. Jednocześnie największa zagadka polskiej archeologii, a do 1945 roku także niemieckiej.

Chociaż tajemniczy obiekt ma niekiedy dwa metry wysokości i ciągnie się w terenie kilometrami, jest nawet widoczny na zdjęciach satelitarnych, to z marszu łatwo go nie uświadczysz. Skrywa się naturalnie zakamuflowany w ostępach Borów Dolnośląskich, mapy nie rejestrują jego wszystkich fragmentów, a jeśli już niektóre to często w sposób jedynie poglądowy.
Ale za to spotkanie z nimi jest jak kadr z filmu przygodowego. Z puszczy wyrastają ni stąd ni zowąd trzy ziemne garby porośnięte dojrzałymi drzewami i biegnące w leśną otchłań. Poszukiwać ich należy na zachód od Kożuchowa oraz na południe od Szprotawy i Przemkowa.

Na temat pochodzenia artefaktu badacze mieli zgoła odmienne zdania. Ciekawostką jest, że o zabytku powstały tomy… - zasadniczo rozważań teoretycznych. Najpopularniejsze było i jest do dziś przeświadczenie, że to umocnienia zbudowane za Polski Bolesława Chrobrego, a służące do obrony przed Niemcami, z którymi to nasz dawny monarcha toczył zażarte boje. Inni widzieli w nich dzieło nieco starsze, tj. z epoki Polski plemiennej. Ktoś rzucił hasło, że to nowożytne szańce szwedzkie. Nie zabrakło również wizji o starogermańskiej metryce obiektu.
Problem stanowił fakt, że nikt nie odnalazł w dokumentach bezpośredniego i jednoznacznego odniesienia do zabytku, a archeolodzy nie mieli szczęścia wykopać w nim cokolwiek, co pozwoliłoby go w sposób pewny datować.
Obiecujący jest ostatni program badawczy Muzeum Ziemi Szprotawskiej, który jako pierwszy pozyskał ważne dla sprawy dowody. Zdaniem tej instytucji Wały Śląskie to pozostałość po zróżnicowanym systemie umocnień granicznych Księstwa Głogowskiego.

O zabytku przypominano sobie okazyjnie. A to po 1945 roku na siłę doszukiwano się śladów polskości na tzw. Ziemiach Odzyskanych, a to na jubileusz 1000-lecia Państwa Polskiego należało jakoś podkreślić zasługi Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Organizowano wtedy wykopaliska, prowadzono polemiki, po czym porzucano okaleczony temat. Chcąc nie chcąc wykreowano go na dobro narodowe, co wcale nie przełożyło się na właściwą troskę ze strony państwa. Jeszcze do 1992 roku robiły w nim wielkie dziury radzieckie bomby lotnicze. Obecnie zdarzają się przypadki zniwelowania zabytku pod uprawy leśne (!). Dokumentacja kartograficzna obiektu jest niekompletna i często niechlujna. Niektóre odcinki nie zostały nawet zauważone przez geodetów. Toteż jak chronić prawnie coś, co dla urzędników oficjalnie (na papierze) nie istnieje. Tylko wybrane fragmenty udało się wpisać do rejestru zabytków.

Do tej pory znanych jest łącznie ok. 30 km zachowanych fragmentów wałów. Cały system dawnych umocnień był kilkakrotnie dłuższy i do dziś odkrywane są w lasach i na polach kolejne po nim krótkie pozostałości. Najdłuższy liczy sobie ok. 7,5 km.


Pokaż Wały Śląskie na większej mapie


W literaturze odnajdziemy stwierdzenia, że to najdłuższy ziemny zabytek archeologiczny w Polsce. Szkoda że tak traktowany. Szkoda, bo kwalifikuje się np. na atrakcję turystyczną, nie byle jaką i bynajmniej nie lokalną. Wędrówka wałami godzi gusta historyczne i przyrodnicze, trasa wiedzie bowiem przez rezerwaty i użytki ekologiczne, przecinając przy tym intrygujące zgliszcza po przedwojennych śródleśnych wioskach. Przewodnicy z Towarzystwa Bory Dolnośląskie przyznają, że na wały trafiają się grupy studenckie albo wycieczki szkolne z ambitnym nauczycielem. Amatorom samotnych wypraw, ale tylko doświadczonym terenoznawcom, można polecić współczesną mapę Borów Dolnośląskich, najlepiej uzupełnioną o ostatnie poniemieckie sztabowe landkarty. W szprotawskim muzeum czynna jest stała wystawa poświęcona artefaktowi. W opracowaniu jest również książka pt. "Wały Śląskie. Tajemnice dawnych granic".

Autor artykułu: Maciej Boryna.
Artykuł i zdjęcia chronione prawami autorskimi.
borynam@interia.pl

Czytaj także:
* Boryna zabrał wały Chrobremu
* Odkryto kolejny odcinek Wałów Śląskich

Źródła:
Encyklopedia Ziemi Szprotawskiej i Żagańskiej

O książkę o Wałach Śląskich można zapytać w Muzeum Ziemi Szprotawskiej,
Księgarni J.Próchnicka w Szprotawie
lub nabyć tu w formie E-booka.
Ostatnie Artykuły
Poniemiecki cmentarz...
Puszcza Wiechlicka o...
Odkrycie w Wiechlicach
Kurs przewodników po...
Wiechlice na rubieży...
Pustynia Kozłowska
Pustynia Kozłowska Bory Dolnośląskie
kajakiem po borach
Kajakiem po Szprotawie
bunkry w borach
Bunkry Bory Dolnośląskie
Park Drogowskazów
SZPROTAWSKI PARK KAMIENNYCH DROGOWSKAZÓW Sprottau
BORY TV!
TV Bory Dolnośląskie Szprotawa
dąb Chrobry
Dąb Chrobry Szprotawa Sprottau
publikacje regionalne
Bory Dolnośląskie Publikacje
Zakłady Usługowe Zachód (usługi komunalne)
Zakłady Usługowe Zachód
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 55
Nieaktywowany Użytkownik: 932
Najnowszy Użytkownik: marcin90
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie