AKTUALNOŚCI! · Szukaj u nas · BORY TV! · GALERIA · Kontakt z redakcją · Książki o borach
patron portalu
Bory Dolnośląskie Towarzystwo Szprotawa
Bory Dolnośląskie Ebook
Bory Dolnośląskie Eboo
Puszcza Wiechlicka Go!
Puszcza Wiechlicka
Nawigacja
TURYSTYKA & WYCIECZKI
Puszcza Wiechlicka
Pustynia Kozłowska
Książki o borach
Tajemnice wojskowe
Tajemnice wojskowe (2)
Muzeum Szprotawa
Szprotawa - Wenecja
Wyprawa do pupy słonia
Magiczne buki
Duchy w Bramie...
Klejnot północy
Bory Dolnośląskie
Inne Bory
Gród Chrobry
Dąb Chrobry król puszczy
Bolesławiec palony
10 cudów Borów
Zdjęcia z wycieczek
Survival Bory Dolnośląskie
Zamek/Pałac Chichy
Zamek Kliczków
Przygody nad Młynówką
Pustynie w borach
Lotnisko na niby
Święte miejsca Borów
Route 11
Poczwórny most
Wyprawa do źródeł Czernej
Wyprawa do źródła Bobru
Szlak po lotnisku

HISTORIA * ZABYTKI
Archiwum Bory
Archiwalne cytaty
Intrygujące epitafium
Tajemnicza bitwa
Przepowiednia Kottera
Odnaleziona litografia
Zbombardować NY
Ziemia zakazana
Poligon Bory Dolnośląskie
Berlinka w Szprotawie?
Zamek szprotawski
Legendy Bramy Żagańskiej
Tajemniczy miecz
Miasto na prochach
Kościół widmo
Opowieści z kufra
Gród Chrobry
Otwarta krypta
Masakra w Iławie
Podkradanie historii
Legenda Borowińska
Kronika Szprotawy digital
Kronika Szprotawy Kreisa
Sprottau AK
Browar Fasold
Koszary w Szprotawie
Skarb dokumentów
Węgierskie kule
Szprotawa Matuszkiewicza
Huta zniknęła
Wały Śląskie
Żagań państwem
Bomba w Polkowiczkach
Pałac Wiechlice
Lotnisko Szprotawa
Obóz Sprottau I WŚ
Neolityczny trop
Ochra IG Farben
Poszukiwane krzyże pokutne
Historycy z Borów
Krzywa wieża
Szukaj dokumentów
Publikacje regionalne
Cyfrowy Instytut Felixa Matuszkiewicza

PRZYRODA
Pustynie w borach
Wyprawa do pupy słonia
Rez. Buczyna Szprotawska
Klejnot północy
Dąb Chrobry król puszczy
Inne Bory
Powrót wilka
Bobrowe pojezierze
Zielonkowy szał
Mamuty w Witkowie
Złoto w Bobrze
Moc drzew
Meteoprzysłowia
Złoża ochry
Motyle Pfitznera
TP Birkut
Bory leczą
Dąb Baryłka Masła
Skamieniałości
Leśne lekarstwa
Świecące drzewa
Podtapianie Witkowa

STRONY REGIONALISTYCZNE
Dziennik Szprotawski
Towarzystwo Bory
Szprotawa biega po zdrowie
Szprotawa Windsurfing FB
Miód z Borów
Encyklopedia Lubuska
Niemieckie mapy >1945
Stare mapy Śląska...
Foto by Okołotowicz
Trakt Solny
Przemków i okolice
Szlaki Wymiarki
Kolej szprotawska
Foto Chocianów
Oberża Morderców
Wojciech Jachimowicz
Traktat o Szprotawie
Noblista z Niegosławic
Małomice.org
Świętoszów
Rowerem przez Bory
Święto Grzybów
Bory pod żaglami
10 lat TBD
Encyklopedia Powiatu Żagańskiego

GMINY BORÓW DOLNOŚLĄSKICH
Przemków
Szprotawa
Małomice
Żagań
Gromadka
Bolesławiec
Osiecznica
Węgliniec
Iłowa
Wymiarki
Przewóz
Łęknica
Gozdnica
Pieńsk
Zgorzelec
Nowogrodziec
Chocianów
Chojnów
Niegosławice

LOKALNA TWÓRCZOŚĆ
Z pamiętnika bezpieki
Traktat o Szprotawie

Linki
Download
Szprotawa Meble na Wymiar Szkolne i Biurowe
Szprotawa Zoologiczno-Wędkarski Sklep
Szprotawa Tłumacz niemieckiego Małomice Niegosławice
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau
Towarzystwo Bory Dolnośląskie * Institute of Lower Silesia Forest
Towarzystwo Bory Dolnośląskie, Działalność naukowo-badawcza
KURSY i SZKOLENI ROSZM WIECHLICE
Maciej Boryna Szprotawa/Sprottau ENGLISH
muzeum Szprotawa
Muzeum Ziemi Szprotawskiej Sprottau
DWOREK zaprasza
Zajazd Dworek Szprotawa
mapa skarbów Bory ©
Bory Dolnośląskie Skarby * Tajemnice
ZBIORY BERLIŃSKIEJ GALERII NARODOWEJ GDZIEŚ w SZPROTAWIE?
Maciej Boryna

Czy szprotawski trop w poszukiwaniu ukrytych podczas II wojny światowej niemieckich dzieł sztuki jest właściwy? W tym naszpikowanym zabytkami uroczym miasteczku historycznego Dolnego Śląska urządzono udokumentowane skrytki na dobra narodowe III Rzeszy. Niecały rok po zakończeniu działań wojennych, w 1946 roku, zlikwidowano skrytki w nawach bocznych szprotawskich kościołów, w których złożono zbiory Biblioteki i Archiwum Miejskiego z Wrocławia. Podobnież w pałacu von Stosch w przyszprotawskiej Borowinie. Raczej nikt nie sądzi, że nie odnaleziono wszystkich skrytek, a zawartość niektórych z nich nie trafiła w ręce państwa. Dowodem na to jest pewne odkrycie dokonane w Muzeum Ziemi Szprotawskiej.


Rynek w Szprotawie

Szprotawa (niem. Sprottau) zasadniczo niczym nie wyróżnia się spośród dawnych dolnośląskich miast. Zabytkowy rynek, piękny ratusz, gotyckie kościoły, średniowieczne mury oraz otaczające je parki. Z dawnych budowli zachowała się także Brama Żagańska, w której od 2004 roku mieści się siedziba lokalnego muzeum. W oczy od razu rzuca się zamurowany łuk wjazdowy i kamienne kule bombardujące, pochodzące najprawdopodobniej z oblężenia miasta przez wojska węgierskie pod koniec XV wieku. Jedną z takich kul można dotknąć wewnątrz muzeum. Wrażenie robi także XVI –wieczny kord bojowy, według specjalistów jedyny taki znany egzemplarz w Polsce.


Brama Żagańska, siedziba lokalnego muzeum

Po zwiedzeniu wszystkich sal trafia się do najdalej ukrytej ostatniej „stacji”, jest to pomieszczenie muzealnego archiwum. I to właśnie w nim wisi nieciekawa reprodukcja o tematyce religijnej, wkomponowana jednak w starą zdobioną złocistą ramę, która ma się nijak do reszty. Reprodukcja jest oprawiona w szare passe-partout, na które z reguły nie zwraca się uwagi przy podziwianiu dzieła. Tym trudniej jest wypatrzyć niemały odcisk tłoczonej pieczęci. Jej treść wprawia w pewien rodzaj osłupienia, a tropiciel tajemnic III Rzeszy dostaje rumieńców: KGL. NATIONAL GALERIE *BERLIN*, znaczy tyle co „królewska galeria narodowa w Berlinie”. Nie ma wątpliwości co do autentyczności passe-partout i widniejącej na nim pieczęci. Od razu nasuwa się pytanie, skąd coś takiego w małym lokalnym muzeum gdzieś na południu województwa lubuskiego? I tu zaczyna się dochodzenie, którego jeszcze nikt nie rozwikłał, ani nawet nie rozpoczął.


Jak wiele innych, tak i ten eksponat trafił do muzeum jako dar od mieszkańca, który po prostu nie wie, kiedy i jak jego przodkowie weszli w jego posiadanie. Nie wiadomo także, jakież to oryginalne znamienite dzieło skrywała niegdyś złocista rama. Ale wiadomo na pewno, że po 1945 roku galeria nie odzyskała wszystkich zbiorów. Jak pisze Claude Keisch w „Die Alte Nationalgalerie Berlin”, zbiory galerii zostały zdziesiątkowane wskutek bombardowań i przewożenia. Z oficjalnych informacji dowiadujemy się, że gdy rozpoczęła się wojna, całą galerię zniesiono do piwnic, potem zdeponowano w banku krajowym. Nasilenie bombardowań zmusiło odpowiedzialne służby do ukrycia dzieł w kopalniach soli na terenie środkowych Niemiec. W zależności od narodowości wojsk zajmujących skrytki depozytowe, zgromadzone w nich przedmioty wędrowały do Wiesbaden, Braunschweig, Berlina i w głąb Związku Radzieckiego. Wiele dzieł zostało zagrabionych przez żołnierzy i ludność cywilną. Dotychczas ustalono miejsca przechowywania jedynie 49 utraconych wtedy pozycji. Znajdują się one w innych muzeach oraz w rękach prywatnych kolekcjonerów w Niemczech, USA i Grecji. No i rama wraz passe-partout w Muzeum Ziemi Szprotawskiej.
Dla wielu wątpliwym wydaje się, żeby gdzieś w Szprotawie lub w okolicy zdeponowano część berlińskich zbiorów, ale nie niemożliwym. Stwierdzenie, że eksponat znalazł się w Szprotawie zupełnie przypadkowo, jak na razie też nie znajduje uzasadnienia. I jak to się ma do wspomnień pewnych starych szprotawian, którzy w latach 60-tych ubiegłego wieku buszując po podziemnych korytarzach potykali się o jakieś obrazy i mapy?
Przypomnijmy, że zachowała się oficjalna informacja mówiąca, iż w Szprotawie przebywał dolnośląski konserwator zabytków dr Grundmann, wśród polskich poszukiwaczy skarbów bardziej znany jako dyspozytor ukrywania dzieł sztuki w czasie II wojny światowej. Nie wszyscy wiedzą, że w m.in. Szprotawie ukryto także wrocławskie zbiory kartograficzne (!).

Autor: Maciej Boryna, 2009.
Tekst chroniony prawami autorskimi.
borynam@interia.pl

Zobacz także:
* Hitler nie zamiesz(k)ał w Szprotawie
* Czyj miecz wisi w muzeum?
* Zamek szprotawski
* Nieszczęśliwy zabytek w cudownym miejscu
* O czym opowiada Brama Żagańska w Szprotawie
* Niewyjaśniona zbrodnia w Szprotawie sprzed 60 lat
* Podkradanie historii
* Odpalił jak rakieta

Ostatnie Artykuły
Poniemiecki cmentarz...
Puszcza Wiechlicka o...
Odkrycie w Wiechlicach
Kurs przewodników po...
Wiechlice na rubieży...
Pustynia Kozłowska
Pustynia Kozłowska Bory Dolnośląskie
kajakiem po borach
Kajakiem po Szprotawie
bunkry w borach
Bunkry Bory Dolnośląskie
Park Drogowskazów
SZPROTAWSKI PARK KAMIENNYCH DROGOWSKAZÓW Sprottau
BORY TV!
TV Bory Dolnośląskie Szprotawa
dąb Chrobry
Dąb Chrobry Szprotawa Sprottau
publikacje regionalne
Bory Dolnośląskie Publikacje
Zakłady Usługowe Zachód (usługi komunalne)
Zakłady Usługowe Zachód
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 55
Nieaktywowany Użytkownik: 862
Najnowszy Użytkownik: marcin90
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie